Geonauke

Saška Kojić, III razred, Tehnička škola, Paraćin

Mentori:
Vizi Aleksa, Inovacioni centar Hemijskog fakulteta d.o.o, Univerzitet u Beogradu
Sara Antić, Hemijski fakultet, Univerzitet u Beogradu

Antropogeno zagađenje reka predstavlja jedan od najvećih ekoloških problema savremenog doba. U ovom istraživanju, sprovedenom tokom pet dana, ispitivana je sposobnost biljke Lemna minor da uklanja nutrijente iz vode reke Ljubostinje. Dobijeni rezultati pokazali su da biljka uspešno apsorbuje jone amonijaka, sulfata, nitrata i nitrita, kao i da značajno smanjuje vrednost hemijske potrošnje kiseonika (HPK). Na osnovu toga može se zaključiti da Lemna minor ima visok potencijal za primenu u procesima prečišćavanja voda zagađenih ovim nutrijentima, odnosno u fitoremedijaciji.

Nikolina Ajduković, II razred, Medicinska škola “Beograd”

Mentori:
Marija Nedeljković, Biološki fakultet, Univerzitet u Beogradu
Aleksa Vizi, Inovacioni centar Hemijskog fakulteta d.o.o, Univerzitet u Beogradu
Matija Rakić, Rudarsko-geološki fakultet, Univerzitet u Beogradu

Uzeto je 12 litara vode iz Borske reke koja je Uzorkovana je voda iz Borske reke koja je kontaminirana od strane rudnika bakra Bor. Unutar navedene reke nalaze se Acidithiobacillus ferrooxidans bakterije. Ova aerobna bakterija, izolovana iz Borskog rudnika, sposobna je da oksiduje gvožđe(II) i jedinjenja sumpora do kiselina, što predstavlja ozbiljan ekološki problem usled zagađenja Borske reke. Uzorkovana voda je spojena u kompozitni uzorak i raspoređena u 13 bioreaktora sa dodatkom rude cinka i olova, uz kontrolne grupe. Dodavanjem azotne kiseline, pH je podešen na oko 2, a u bioreaktore je dodat čist soj Acidithiobacillus ferrooxidans bakterija. Proces je praćen uzorkovanjem tri puta na dan. Gustina ćelija (OD) je merena spektrofotometrijski, dok su koncentracije gvožđa, olova, mangana, cinka, sulfata, kao i pH, Eh određivani standardnim metodama radi procene napretka biooksidacije. Istraživanje je imalo za cilj da pokaže mogućnost oksidacije sulfidnih minerala dejstvom Acidithiobacillus ferrooxidans bakterija i brzinu te oksidacije u uslovima rudničke vode. Ustanovljeno je slabije, ali postojano vršenje oksidacije od strane Acidithiobacillus ferrooxidans bakterija.

Milica Nikolić, III razred, Gimnazije „Žarko Zrenjanin“

Mentor:
Aleksa Vizi, Inovacioni centar Hemijskog fakulteta d.o.o, Univerzitet u Beogradu

Cilj istraživanja je upoređivanje antropogenog zagađenja komunalnim otpadnim vodama u vodi reke Gornje Toplice pre početka i u toku turističke sezone. Istraživanje je izvršeno u aprilu i avgustu 2025. godine. Koncentracije nitritnih, nitratnih, amonijačnih i fosfatnih jona su određene pomoću spektrofotometrijske metode, a hemijska potrošnja kiseonika (HPK) i koncentracija kiseonika su određene volumetrijskom metodom. Zasićenost vode kiseonikom je određena računski koristeći rezultate koncentracija kiseonika. Rezultati hemijskih analiza pokazali su da su koncentracije nitritnih i nitratnih jona niže u avgustu za razliku od aprila. Nasuprot tome koncentracije amonijačnih i fosfatnih jona su niže u aprilu u poređenju sa avgustom. Hemijska potrošnja kiseonika je pri oba uzorkovanja približnih vrednosti, dok zasićenost vode kiseonikom ima duplo veće vrednosti u avgustu. Jedno od mogućih uzroka smanjenih vrednosti koncentracija nitratnih i nitritnih jona i povećanih vrednosti zasićenosti vode kiseonikom u avgustu jeste velika količina vegetacije u profilu rečnog toka koja apsorbuje nutriente (nitriti i nitrati) i ispušta kiseonik u procesu fotosinteze. Povećane koncentracije amonijačnih i fosfatnih jona mogu se objasniti svežim zagađenjem komunalnim otpadnim vodama.

Đurđa Mladenović, III razred, Srednja škola „Nikola Tesla”

Mentori:
Jovana Radosavljević, Rudarsko-geološki fakultet, Univerzitet u Beogradu
Aleksandar Tričković, Rudarsko-geološki fakultet, Univerzitet u Beogradu

Istraživanje je imalo za cilj utvrđivanje karakteristika neotektonskih struktura šireg područja Nacionalnog parka Kopaonik primenom kvantitativne i kvalitativne geomorfološke analize. Kvantitativna analiza podrazumevala je računanje energije reljefa, dok je interpretacija digitalnog modela reljefa (DEM) primenom metoda daljinske detekcije bila deo kvalitativne geomorfološke analize. Na osnovu dobijenih podataka izrađene su karta energije reljefa i karta prvog trenda energije reljefa. Na karti energije reljefa izdvojene su zone pojačane erozije i akumulacije, a analizom prvog trenda energije reljefa i analizom DEM snimka pretpostavljeni su rasedi, čiji su pravci pružanja prikazani rozetama. Sa rozeta se uočava da je dominantni pravac pružanja pretpostavljenih raseda SI-JZ. Analizirajući geološku kartu uočava se da se pojedini pravci pružanja pretpostavljenih raseda poklapaju sa granicama litoloških jedinica.

Teodora Dramićanin, II razred, Gimnazija u Čačku

Mentori:
Jovana Radosavljević, Rudarsko-geološki fakultet, Univerzitet u Beogradu
Jovan Berisavljević, Matematički fakultet, Univerzitet u Beogradu

Predmet istraživanja bila je zastupljenost minerala u slivu reke Gokčanice. Istraživanje je sprovedeno metodom šlihovske prospekcije, koja obuhvata odlazak na teren i prikupljanje uzoraka šliha, najsitnijeg koncentrata minerala rečnog korita, i laboratorijsku analizu proba pod binokularom. Utvrđeno je postojanje 23 minerala, od kojih su 7 rudni. Primećena je učestala pojava granata i cirkona, kao i 13 minerala gvožđa. Rezultati istraživanja sistematizovani su u tabeli koja prikazuje zastupljenost pojedinačnih minerala.

Jana Bukvić, II razred, Gimnazija „Svetozar Marković“

Mentori:
Jovana Radosavljević, Rudarsko-geološki fakultet, Univerzitet u Beogradu
Aleksandar Tričković, Rudarsko-geološki fakultet, Univerzitet u Beogradu
Anastasia Ninić, Rudarsko-geološki fakultet, Univerzitet u Beogradu

Uzorkovane su stene za petrografsku analizu na južnim padinama Vršačkih planina. Terenskim metodama opservirane su regionalno metamorfne stene Srpsko- makedonske mase (albitski sitnozrni i okcasti muskovitski gnajsevi) čiji su uzorci potom pripremljeni za analizu pod polarizacionim mikroskopom. Petrografska analiza obuhvatala je opisivanje svakog preparata na osnovu mineralnog sastava i strukturno-tekstrunih karakteristika koji se uočavaju u steni. Uočeni su različiti pravci orijentacije liski muskovita, undulatorno pomračenje kvarca i nabori koji ukazuju na srednji stepen metamorfizma koji se odvijao u dve faze.

Katarina Savić, II razred, Gimnazija “Svetozar Marković”

Mentori:
Jovana Lončar, Rudarsko-geološki fakultet, Univerzitet u Beogradu
Matija Rakić, Rudarsko-geološki fakultet, Univerzitet u Beogradu

Geološka građa Fruške gore predstavljena je stenama različite starosti i porekla. Na području istraživanja zastupljeni su pukotinski, intergranularni i karstni tip izdani. Takođe su zastupljeni uslovno-bezvodni tereni. Cilj istraživanja bio je da se na osnovu hemijskog sastava kategorišu izvori sa područja različitog litološkog sastava i geološke starosti, kao i da se utvrdi mogućnost njihovog korišćenja za piće i vodosnabdevanje. Uzorkovanje vode je izvršeno 13. avgusta 2025. godine sa 10 stajnih tačaka sa većeg područja planine. Na osnovu koncentracija makrokomponenti, izvori su kategorisani prema dominantnim jonima. Rezultati istraživanja su pokazali da je dominantan anjon u svim uzorcima HCO₃^– , dok su dominantni katjoni Ca²⁺ , Mg²⁺ i Na⁺ + K⁺ . Na osnovu Pravilnika o higijenskoj ispravnosti vode za piće, voda se može koristiti u iste svrhe, osim izvora koji su imali povišenu koncentraciju hemijske potrošnje kiseonika (HPK) i Mg²⁺ . Koncentracije ostalih jona ne prelaze maksimalnu dozvoljenu koncentraciju. Hemijski sastav ovih izvora može se povezati sa geološkom građom terena.