Arheologija

Konferencija polaznika srednjoškolskih programa Istraživačke stanice Petnica "Korak u nauku"

Stilsko-hemijska analiza grupne ikone iz fonda Petničke crkve

Mila Mitrović (2001)
učenica 4. razreda Gimnazije "Svetozar Marković", Niš
Mateja Stevanović (2001)
učenik 4. razreda Gimnazije u Leskovcu, Leskovac

Ovaj rad bavi se stilskom i hemijskom analizom ikone sa grupnim prikazom svetitelja iz fonda crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Petnici. Na njoj je centralno predstavljena Bogorodica sa mladim Isusom, dok se iznad i ispod nje u odvojenim zonama nalaze Sv. Spiridon i Sv. Jovan Krstitelj, kao i Sv. Nikola i Arhangel Mihailo. O ikoni ne postoje podaci o poreklu, ikonopiscu kao ni o periodu nastanka. Ikona je najpre detaljno fotografisana, što je uključivalo i IR fotografisanje, a ovaj materijal služio je u daljim fazama rada. Stilskom analizom određen su osnovne karakteristike stila oslikavanja ikone, dok je hemijska analiza, vršena prenosivim uređajem XRF XMET 8000 Hitachi, dala pigmentni sastav boja. Na osnovu stila slikanja, ova ikona pripada poznom zografskom slikarstvu koje se javlja na širem području Srbije, Severne Makedonije i Bugarske u toku 17., 18. i 19. veka. Kompozicione analogije pronađene su na prostoru Severne Makedonije i okoline Vranja. Hemijska analiza pokazala je tradicionalnu upotrebu podloge i pigmenata u bojama. Kako slična istraživanja nisu vršena, rezultati ovog istraživanja pokazali su delimična poklapanja u načinu upotrebe pigmenata sa ikonama u manastiru Krušedolu, a koje datuju iz 17. i 18. veka, kao manje analogije sa prestonim ikonama Petničke crkve iz 19. veka. Rezultati ovih analiza ukazuju da je ikona nastala u prvoj polovini 19. veka nedovoljno veštom rukom zografa.


Rukovodioci programa: Vladimir Pecikoza, Tamara Pavlović

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux