Arheologija

Antropološka i patološka analiza osteološkog materijala sa lokaliteta Slavkovica

Jovana Krstić*, Tamara Maksimović**, Nevena Pantić***

*III razred, Vazduhoplovna akademija, Beograd; **IV razred, Medicinska škola, Zrenjanin; ***???[poster]

Prilikom zaštitinih arheoloških iskopavanja, 2017. godine, na srednjovekovnoj nekropoli u okviru manstira Slavkovica pronađeno je više skeletno sahranjenih pokojnika koji čine dopunu bogate antroploške serije sa ovog lokaliteta. Ovaj rad bavio se antroploškom analizom četri skeleta pronađenih u okviru kamenih grobnih konstrukcija u cilju ispitivanja patoloških, epigenetskih i tafonomskim tragova na datom materijalu. Rezultati pokazuju da među skeletima razlikujemo dve odrasle osobe, starosti oko 35-40 godina, jednu, starosti od oko 20 godina i jedno dete, starosti oko 10 godina. Na svim skeletima uočeno je više različitih patoloških i epigenetskih promena kako na skeletnom, tako i na dentalnom delu. Na osnovu dobijenih rezultata možemo zaključiti da su date individue živele u neadekvatnim uslovima i da su tokom života konzumirale namernice bogate ugljenim hidratima, kao i sa manje prerađenom i tvrdom hranom.

Ikonografska analiza predstava pauna na rimskom novcu

Todor Antić*, Mateja Stevanović**

*III razred, X beogradska gimnazija, Beograd; **II razred, Gimnazija Leskovac, Leskovac[poster]

Ovaj rad bavio se ikonografskom analizom iz perioda od kraja I do kraja III v.n.e. sa ciljem razmatranja pojave i razvoja motiva pauna, kao i mogućnostima utvrđivanja njihove simbolike na rimskim novčićima. Rezultati analize su pokazali da među materijalom razlikujemo pet različitih ikonografskih predstava u kojima se paun predstavlja u kombinaciji sa Junonom ili vladarkom ili tronom, samostalno, kao i u okviru animalističke kompozicije sa više različitih životinja. Interesantno je da najveći broj primeraka je kovan od strane pripadnica ženske linije carskih porodica, kao i samih vladara u nešto manjem broju slučajeva. Na osnovu izvedenog istraživanja možemo zaključiti da se korišćenje motiva pauna može vezati za isticanje i težnje ka predstavljanju stabilnosti države, dok u slučajevima, gde su scene vezane za apoteozu pripadanica carske loze, možemo tumačiti kroz isticanje i poistovećenje sa boginjom Junonom, kao i njihovu važnost koje su imale tokom života.

Eksperimentalno ispitivanje tragova upotrebe na koštanim šilima

Anastasija Stojanović*, Nemanja Pavlović**

*IV razred, Gimnazija Lebane, Lebane; **III razred, Srednja škola Blace, Blace[poster]

Ovaj rad bavi se eksperimentalnim ispitivanjem funkcije koštanih šila na osnovu njihove više namenske upotrebe u različitim vremenskim intervalima sa osnovnim ciljem utvrđivanja pojave i izgleda tragova upotrebom na različitim materijalima u određenim vremenskim periodima. Eksperiment se zasnivao na upotrebi repliciranih alatki koristeći istu tehniku na tri različite vrste materijala: glinu, trsku i kožu, u različitim vremenskim intervalima do maksimalnih 300 minuta. U određenim intrevalima alatke su analizirane makroskopskim i mikroskopskim putem u cilju uočavanja i dokumentovanja tragova upotrebe. Dobijeni rezultati pokazuju da uočeni tragovi na alatkama se međusobno razlikuju u odnosu na materijal na kojima su korišćene i da se oni javljaju i razvijaju u odnosu na vremenski interval. Na osnovu rezultata sličnih eksperimenata i onih dobijenih ovim istraživanjem možemo zaključiti da se radi o multifunkcionalnim alatkama čiji tragovi zavise od vremenskog intervala i samog načina upotrebe.

Geofizička istraživanja u okviru porte crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Petnici

Maša Brkić*, Sanja Milosavljević**, Jovan Nikolić***

*III razred, XIII beogradska gimnazija, Beograd; **II razred, VI beogradska gimnazija, Beograd; ***???[poster]

Ovaj rad bavio se geofizičkim istraživanjima u okviru porte crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Petnici sa ciljem detektovanja arheoloških objekata u neistraženom delu porte. Istraživanja su vršena uz pomoć georadara Acula 9000C i antenom od 100 MHz, dok je ispitana površina obuhvatala prostor severno, južno i zapadno od današnje crkve. Rezultati pokazuju da u severozapadnom delu porte beležimo postojanje pravougaonog objekata, dimenzija oko 6x4 metara, na dubini od oko 1 m, i da se verovatno radi o objektu nastalom u periodu osnivanja manastira iz XV veka. Još jedan objekat uočen je u jugozapadnom delu porte, do jugozapadnog ćoška današnje crkve, takođe na dubini od oko 1 metar koji je slabije očuvan. Na prostoru južno i severno od crkve uočeno je više nadgrobnih spomenika koji su prekriveni zemljom, što se uklapa u dosadašnju poznatu sliku sa arheoloških sondažnih iskopavanja tokom 2010. godine na istočnom prostoru porte.

Mogućnosti primene tipološko-funkcionalnih analiza na različitim tipovima lonaca u okviru objekata 1 i 5 sa lokaliteta Jerinin grad-Brangović

Maša Bogojević*, Anastasija Brančić**

*IV razred, IX gimnazija "Mihailo Petrović Alas", Beograd; **III razred, Aleksinačka gimnazija, Aleksinac[poster]

Ovaj rad bavi se razmatranjem metodoloških okvira i mogućnostima primene više različitih tehnika na većem broju fragmenata u cilju poznavanja tipološko-funkcionalnih odlika keramičkih posuda. Za potrebe rada odvojen je uzorak koji se sastojao od deset fragmenata lonaca, iz V-VI veka, pronađenih u okviru objekata 1 i 5 sa višeslojnog lokaliteta Jerinin grad u Brangoviću. Metodološki okvir obuhvatao je opštu analitičku analizu u kombinaciji sa XRF i FtiR analizama u cilju dobijanja informacija o sastavu korišćene sirovine, kao i temperaturama pečenja posuda, kao i TGH analizu u cilju dobijanja podataka o sačuvanim organskim ostacima u samom materijalu. Rezultatai istraživanja pokazuju da su svi uzorci, bez obzira na svoju tipološku formu, izrađeni od iste sirovine i pečeni na istim temperaturama, dok među organskim ostacima razlikujemo one tipove kod kojih beležimo isključivo ostatke životinjskih namernica, odnosno biljno-životinjske ostatke. Na osnovu dobijenih rezultata možemo zaključiti da postavljeni metodološki okvir, ukoliko bi se iskoristio na većem broju fragmenata, bi mogao značajno doprineti poznavanju produkcije i upotrebe keramičkih posuda na datom lokalitetu.

Rukovodioci programa: Vladimir Pecikoza, Milan Marković